Wat doe je als een organisatie vastloopt? Als teams hard werken, maar de beweging ontbreekt. Als er veel wordt overlegd, maar weinig wordt besloten. En als de verbinding met het oorspronkelijke doel langzaam naar de achtergrond verdwijnt.
Na bijna 38 jaar ervaring binnen het gemeentelijke domein, in rollen variërend van teamleider tot programmamanager, kent FransJozef deze situaties als geen ander. Sinds kort zet hij zijn kennis en ervaring in als Interim Manager via Lybrae NextLeaders. Zoals hij zelf zegt: “Geen stap wég van iets, maar een stap náár iets: de vrijheid om mijn kennis en ervaring precies daar in te zetten waar ze het hardst nodig zijn. En dat is bij organisaties die vastzitten.”
In dit artikel deelt FransJozef zijn visie op waarom teams en organisaties vastlopen, welke patronen daaronder liggen en nog belangrijker: hoe je die doorbreekt. Vanuit zijn praktijkervaring laat hij zien hoe je stap voor stap weer beweging creëert, zonder het over te nemen, maar juist door mensen zelf in hun kracht te zetten.
Herken jij dit?
“Het team werkt hard, maar beweegt niet. Er wordt veel overlegd, maar er wordt weinig besloten. De verbinding met het doel — de bedoeling — is ergens onderweg verloren gegaan. Of het vertrouwen, in het MT, in het team, of in allebei, is niet wat het zou moeten zijn. Intussen zuigt de waan van de dag alles en iedereen op. We zijn met z’n allen druk met de hectiek van de dag, maar niemand stuurt meer op wat er écht toe doet. Ik ken dit patroon. Ik heb het vaak genoeg gezien en ik weet hoe je het doorbreekt.
Een voorbeeld uit mijn eigen praktijk: een team van ruim twintig mensen werkzaam in de openbare ruimte, allemaal gedreven professionals, maar toch liep het vast. Onderlinge spanningen, een MT dat langs elkaar heen werkte en onvoldoende stuurde en een berg werk die maar groeide. De waan van de dag had het volledig overgenomen.
Wat ik als eerste deed? Niet meteen reorganiseren. Niet meteen vergaderen. Eerst luisteren. Individueel, met iedereen. En daarna samen de vraag stellen: waar doen we het eigenlijk voor? Stap voor stap werd de focus teruggebracht, taken helder verdeeld en het vertrouwen, voorzichtig maar zichtbaar, hersteld. Binnen enkele maanden kwam het team weer in beweging. Niet omdat ik het overnam, maar omdat ze zelf, wij samen, weer wisten waar we naartoe gingen.“
Wat ik heb geleerd in 38 jaar gemeenteland
“Eén van de meest onderschatte valkuilen in publieke organisaties is het samenvoegen van twee fundamenteel verschillende soorten werk. De wettelijk verplichte, reguliere taken enerzijds en de dynamische, verandergerichte opgaven anderzijds. Als je die te veel door elkaar laat lopen, wint de hectiek het altijd. De urgentie van vandaag verdringt de ambitie van morgen. Stuur daar bewust op.
In de praktijk werk ik daarbij altijd vanuit drie stappen:
Eerst: luisteren vóór je handelt. Neem de tijd om te begrijpen wat er écht speelt. Niet alleen wat zichtbaar is, maar ook wat onder de oppervlakte leeft.
Dan: onderscheid aanbrengen. Scheid wat routinematig is van wat strategisch urgent is. Geef het team de ruimte en waardering om het eerste goed te blijven doen. Dat is de basis voor zingeving in het werk. Zorg er tegelijk voor dat er, vaak door anderen, met focus en aandacht aan de strategisch urgente vraagstukken gewerkt kan worden.
En tot slot: vertrouwen als fundament. Geen plan werkt zonder draagvlak. Ik investeer bewust in de relatie met het team, het MT, de directie én het bestuur en geef mensen de ruimte om zelf met oplossingen te komen. Duurzame resultaten ontstaan alleen als mensen zich oprecht gezien, gehoord en gewaardeerd voelen.
Dat klinkt simpel, maar dat is het niet. Zeker niet in het politiek-bestuurlijke speelveld waar gemeenten mee te maken hebben, waar belangen botsen, de bestuurlijke druk hoog is en verwachtingen van buiten soms haaks staan op wat intern realistisch is. Juist daar is ervaring geen luxe, maar een noodzaak.”
Welke rol neem ik daarbij?
“Ik zie mijn rol niet als die van iemand die het overneemt, maar als die van katalysator. Ik help teams weer in beweging te komen, de verbinding te herstellen met het doel, en misschien wel het allerbelangrijkste, het vertrouwen in elkaar terug te winnen. Dat geldt voor het hele samenspel: de professionals, het MT, de directie en het bestuur en de politiek. Want resultaten die er écht toe doen, worden altijd gemaakt door mensen die weten waarom ze doen wat ze doen en die elkaar daarin vertrouwen.
Dat is waar ik voor ga. Elke opdracht opnieuw.”
Werk jij in of met een organisatie die even vastzit? Of herken je dit patroon binnen jouw organisatie?
Soms helpt het om daar tijdelijk iemand van buitenaf bij te betrekken. Iemand die met frisse blik, ervaring en bestuurlijke sensitiviteit het verschil kan maken. Dat is precies waarom ik voor deze samenwerking heb gekozen.
Benieuwd wat Lybrae NextLeaders hierin kan betekenen? Neem dan contact op met Dian of Joris zij denken graag met je mee over de juiste aanpak en inzet.